#rastlantı

İstanbul’un omuzları ağırlaşmış gibi çöktüğü öğleden sonra, her şeyin aceleyle birbirine karıştığı o tanıdık ritüel başlamıştı. Sabahın telaşını, günün uğultusunu geride bırakmış, şehrin nefesinin sadece bu küçük kareye odaklandığı bir an vardı: Selamattin Amca’nın simit tezgahı.

Benim için bu mekanlar, sadece ekmek ve tuz kokan bir ticaret yeri değil; onlar aynı zamanda büyük şehrin nabzını tutan, yaşayan bir mikrokozmos. Grafik tasarım dünyasının mükemmeliyetçi disiplini bazen bu kaotik güzellikle çatışır benim için. Her şeyi kusursuz bir denkleme oturtmaya çalışırken, hayatın en güzel dokunuşları tam da o 'çözümsüz' olan yerde beliriyor.

O gün, öğle vaktinin o altın rengi tozunu taşıyan bir hava vardı. Selamattin Amca, her zamanki gibi, eski İstanbul’un o kadife siyahı giysisiyle tezgahın başında. Hamurlar, bir yandan yoğrulup diğer yandan güneşin tozlu ışığı altında dinleniyordu. Benim gözlerim, o hamurun üzerindeki yüzeye takıldı. Sanki her bir ekmek, kendi kaderini çizmeye çalışıyordu; bazıları dolgun, tombul; bazıları ise daha uzun, ince çizgilerle gerilmişti.

Yapısal Rastlantı ve Tadın Kimyası

Benim için bir simidin pişme süreci, kontrol edilemeyecek katmanlı bir sistemin oluşumuydu. Hamurun elastikiyeti, fırının sıcaklık gradyanı, hamurun mayalanma hızındaki en ufak sapmalar… Bunların hepsi bir araya geldiğinde, ortaya çıkan ürünün dokusu ve o çıtır ses, tamamen öngörülemez bir senfonidir.

Geçenlerde yakaladığım bir anı anlatmalıyım bu konuyu en iyi o an özetler. Birkaç adet simidi, diğerlerinden belirgin şekilde farklı pişmişti. Diğerleri altın renginin en ideal tonundayken, o üçlü grup sanki biraz daha uzun süre ateşe direnmişti; kahverengiye çalmışlardı. Normalde bir kusur sayılır, ya da aceleyle reddedilir. Ama o an durdum.

Bu küçük sapma, bu tutarsızlık, benim kafamdaki büyük resmi tamamladı. Eğer her şey mükemmeliyetin monoton bir tekrarı olsaydı, bu tezgahın hikayesi hep aynı olurdu. Oysa o hafifçe yanık, biraz daha karamelize olmuş yüzeyler; farklı bir ısıya maruz kalmanın getirdiği, Anadolu’nun o kadim ocaklarından gelen farklı bir derinliği barındırıyordu.

Bu, sadece hamurla ilgili değildi; bu, yaşamın kendisiydi. Her gün, her müşteri, her hava akımı, her bir başlangıç malzemesi; hepsi kendi küçük "hata payıyla" geliyordu. Ve bu hatalar, o simitlerin kıtırdayarak ağızda dağılan lezzetiyle buluştuğunda, kontrol edemediğimiz o kaotik dansın estetik bir zaferi oluyor.

Bazen en büyük sanat eserleri, kusursuz denklemlerde değil; o bilinmezlik sınırında dans eden mikro-oyunlarda saklıdır. Ve bu sabahın ardından o simitleri eve götürdüğümde, sadece karbonhidrat değil; şehirle, sabırla ve öngörülemez güzellikle dolu bir anı taşıdığımı biliyordum.